Wspominaliśmy już o tym przy innych okazjach. Często obawiamy się prowadzenia interesów w Chinach z powodu dzielących nas barier kulturowych. Ale wszystko ma swoje rozwiązanie! Wystarczy lepiej poznać zwyczaje prowadzenia biznesu w Chinach.
Chińska tradycja liczy tysiące lat. I owszem, wydaje się bardzo różna od naszej. W tym wpisie przyjrzymy się jednak chińskim zwyczajom i przekonamy się, że wiele z nich ma swoją logikę.
Znaczenie kontaktów
Jak widać, pierwsza poruszana przez nas kwestia wcale nie różni się tak bardzo od tej, którą znamy na Zachodzie. Kto ma więcej kontaktów, ten łatwiej osiągnie postępy w świecie zawodowym.
Sieć kontaktów chińskich kadr kierowniczych (zwana „Guanxi”) jest kolejnym przejawem kapitału społecznego firmy i opiera się na wymianie przysług, nawet jeśli nie następują one od razu. Innymi słowy, prowadzą oni dokładną ewidencję tego, komu wyświadczyli przysługę i komu ją są winni, a ta szczególna relacja utrzymuje się przez długi czas.
W tym kontekście rola pośrednika ma kluczowe znaczenie. Jeśli zatem mamy pośrednika do prowadzenia interesów w Chinach, ważne jest, aby dysponował on dobrą siecią kontaktów, ponieważ wówczas druga strona będzie nam bardziej ufać. Taki pośrednik powinien odpowiadać za umawianie spotkań oraz za analizę i monitorowanie ewentualnych negocjacji, które mogą się pojawić.
Protokół i przyjazna atmosfera
Chińskie kadry kierownicze nie oddzielają sfery zawodowej od osobistej. Oznacza to, że interesy prowadzą zawsze z osobami, które uważają za swoich przyjaciół. Dlatego wszystkie zawierane porozumienia odbywają się zawsze w atmosferze przepełnionej pozytywnymi emocjami, przy jednoczesnym zachowaniu najwyższego szacunku.
Każda nieuprzejma atmosfera lub wypowiedź zostanie odebrana jako obraza, dlatego należy bardzo uważać na sposób wyrażania się – zawsze w sposób serdeczny.
Dlatego trzeba zadbać o każdy, nawet najdrobniejszy szczegół. Na przykład nauczenie się kilku słów po chińsku (dobrze opanowanych i wymówionych) będzie świadczyć o dużym zainteresowaniu zawarciem porozumień.
Dbałość o szczegóły pozwala stworzyć miłe pierwsze wrażenie, które zaowocuje przy prowadzeniu interesów.
W tym sensie należy również wziąć pod uwagę strój. Trzeba przy tym wiedzieć, że zależy on od rodzaju wydarzenia, w którym mamy uczestniczyć. Prawda jest taka, że wbrew powszechnym przekonaniom Chińczycy nie przywiązują zbyt dużej wagi do ubioru. Nie nadużywają garnituru, chyba że chcą sprzedawać osobom z Zachodu.
Jeśli spotkanie odbywa się w samym biurze, odpowiedni jest garnitur klasycznego kroju, zazwyczaj w kolorze granatowym, biała koszula z długim rękawem i krawat. Przy innych rodzajach wydarzeń można pozwolić sobie na większą swobodę i pojawić się w marynarce i dobrych dżinsach. Pamiętajcie jednak: koszula zawsze z długim rękawem!
Jak się witać
Dawniej, na przykład, najlepszym sposobem powitania było lekkie pochylenie głowy do przodu. Obecnie, ze względu na westernizację Chin, dobrze widziany jest również krótki uścisk dłoni. Trzeba jednak pamiętać, że taki uścisk nie powinien być ani mocny, ani długotrwały. Ponadto nie należy opierać drugiej ręki na plecach czy ramieniu rozmówcy, ponieważ Chińczycy niechętnie odnoszą się do kontaktu fizycznego. Lepiej, aby druga ręka pozostawała rozluźniona i nieruchoma.
Drobne gesty i prezenty, by być dobrym gościem
Istnieją również inne drobne gesty, które mogą pomóc nam wywrzeć dobre wrażenie na chińskim gospodarzu.
Ważnym szczegółem jest wręczanie wizytówek. Zaleca się, aby były one w obu językach, co stanowi wyraz najwyższego szacunku dla języka chińskiego. Podobnie wskazane jest wręczanie i przyjmowanie wizytówek obiema rękami. Jest to wyraz szacunku i uwagi.
Wręczając wizytówkę, należy zrobić to tak, aby odbiorca mógł od razu odczytać nazwisko i wiedział, z kim rozmawia. Po jej otrzymaniu nie chowa się jej od razu. Wizytówkę należy pozostawić na stole podczas spotkania, a schować ją dopiero po jego zakończeniu.
Kolejną kwestią są upominki. Chińczycy uwielbiają przedmioty z innych kultur, dlatego prezent, który w jakiś sposób odzwierciedla kulturę kraju pochodzenia, zostanie bardzo dobrze przyjęty. Taki prezent powinien być zapakowany, ale w papier o ściśle określonych kolorach, takich jak czerwony lub złoty, ponieważ niektóre kolory mogą urazić chińskie przesądy, jak biały – kolor śmierci i żałoby. Taki prezent gospodarz otworzy na osobności.
Przesądy to coś, co przy prowadzeniu interesów w Chinach musimy bezwzględnie szanować. Wśród prezentów, których nigdy nie należy wręczać, znajdują się zegary, ponieważ kojarzą się ze śmiercią. Innymi prezentami, których nie należy dawać, są ostre przedmioty, takie jak noże, gdyż przekaz dla odbiorcy brzmi, że chce się „coś przeciąć”, lub lustro, ponieważ łatwo się tłucze i wróży nieszczęście.
Wszystko kręci się wokół jedzenia (i picia)
Choć główne spotkania dotyczące negocjacji odbywają się w biurach lub fabrykach (w zależności od branży), w Chinach panuje zwyczaj organizowania biznesowych obiadów lub kolacji. Ma to ogromne znaczenie, ponieważ tego typu wydarzenia służą budowaniu większego zaufania między wszystkimi stronami. To moment, w którym możemy poruszyć różne tematy rozmów o nas samych, kulturze naszego kraju lub kulturze Chin.
Podobnie jak źle widziane jest rozmawianie o interesach, niemile widziane jest również poruszanie pewnych tematów tabu lub takich, które Chińczycy uważają za niestosowne, jak religia, polityka czy gospodarka.
Jak nie mogło być inaczej, dobre maniery przy stole to jeden z warunków, by wykazać, że jest się dobrym gościem. Nieodpowiednie gesty czy miny są niedozwolone podczas jedzenia.
Jedzenie pałeczkami znacznie poprawi nasz wizerunek. Musicie wiedzieć, że podczas obiadu lub kolacji w Chinach nie ma osobnego dania dla każdego biesiadnika; na okrągłym, obracającym się stole znajduje się kilka wspólnych potraw. W tym sensie za nieuprzejmość uważa się nieskosztowanie każdego z dań.
Jeśli chodzi o pałeczki, należy powiedzieć, że nigdy nie wolno nimi wskazywać, podobnie jak nie należy zostawiać ich wbitych w miseczce – powinny leżeć poziomo na jej brzegu.
Kolejnym ważnym tematem jest alkohol. Z pewnością słyszeliście, że podczas biznesowych kolacji pije się dużo alkoholu. I to prawda. Z reguły pije się wódkę ryżową, i to zawsze wtedy, gdy wznosi się toast; w przeciwnym razie pijemy napój bezalkoholowy, który mamy, zazwyczaj herbatę.
Otóż toasty wznoszone są nieustannie, więc tak – kończy się pijanym. Stan upojenia nie zwalnia nikogo z odpowiedzialności za własne czyny, dlatego mimo wypicia należy zachować formę. Jeśli w Państwa przypadku alkohol nie służy, radzimy, aby na początku kolacji zakomunikować, że nie będą Państwo pić alkoholu, podając przy tym istotny powód (zdrowie, leki, religia itp.). Wbrew powszechnemu przekonaniu Chińczycy uszanują tę decyzję, a Państwo będą mogli wznosić toasty napojem bezalkoholowym.
A przy okazji! Decyzję tę trzeba podjąć na początku; nie wypada wznosić toastów alkoholem na początku, a potem „poddać się” w połowie kolacji. Albo się pije, albo nie – ze wszystkimi konsekwencjami.
Jak widać, jest wiele kwestii, które trzeba znać, aby Państwa interesy w Chinach się rozwijały – a z pewnością pominęliśmy jeszcze inne! Dlatego zachęcamy do kontaktu z nami. W MingTa Group mamy wieloletnie doświadczenie w pracy w Chinach, by ułatwiać wszelkiego rodzaju interesy. Zapytaj nas!